ภาพวาดบนกระดาษมีคุณลักษณะที่แตกต่างจากงานบนผ้าใบ กระดาษสามารถตอบสนองต่อความชื้น แสง ความร้อน และแรงกดได้ง่ายกว่า การใส่กรอบจึงไม่ได้มีหน้าที่เพียงทำให้ผลงานดูสวยงาม แต่ยังเป็นส่วนสำคัญในการช่วยปกป้องงานจากสภาพแวดล้อมและการสัมผัสโดยตรง
ไม่ว่าจะเป็นสีน้ำ หมึก ดินสอ ถ่าน พาสเทล หรือเทคนิคผสมบนกระดาษ กรอบที่เหมาะสมควรช่วยให้ผลงานมีพื้นที่หายใจ ไม่สัมผัสกระจกโดยตรง และใช้วัสดุที่ไม่เร่งให้กระดาษเปลี่ยนสีหรือเสื่อมสภาพ
บทความนี้อธิบายส่วนประกอบของกรอบภาพบนกระดาษ วิธีเลือกรูปแบบให้เหมาะกับผลงาน ข้อควรระวังในอากาศร้อนชื้น และคำถามที่ควรถามร้านกรอบก่อนตัดสินใจ
ทำไมงานบนกระดาษจึงควรใส่กรอบ
กระดาษเป็นวัสดุที่มีน้ำหนักเบาและมีพื้นผิวละเอียด แต่สามารถได้รับผลกระทบจากสิ่งแวดล้อมได้ง่าย โดยเฉพาะความชื้น แสงแดด ฝุ่น คราบจากมือ และแมลง
กรอบที่ประกอบอย่างเหมาะสมช่วยลดความเสี่ยงหลายด้าน เช่น:
- ป้องกันฝุ่นและสิ่งสกปรกสัมผัสผลงานโดยตรง
- ลดโอกาสที่พื้นผิวงานจะถูกขูดหรือกดทับ
- ช่วยรักษากระดาษให้อยู่ในแนวราบ
- ลดการสัมผัสจากมือและความชื้น
- ช่วยกรองรังสีจากแสงบางส่วนเมื่อใช้กระจกที่เหมาะสม
- ทำให้สามารถเคลื่อนย้ายและติดตั้งผลงานได้ปลอดภัยขึ้น
- สร้างพื้นที่ว่างรอบผลงานเพื่อให้มองเห็นรายละเอียดได้ชัดเจน
อย่างไรก็ตาม การใส่กรอบด้วยวัสดุที่ไม่เหมาะสมอาจสร้างปัญหาได้เช่นกัน เช่น กระดาษรองที่มีความเป็นกรด กาวที่ถาวรเกินไป หรือการให้ผลงานสัมผัสกระจกโดยตรง
ส่วนประกอบหลักของกรอบภาพบนกระดาษ
ก่อนเลือกรูปแบบกรอบ ควรเข้าใจว่างานกรอบหนึ่งชุดประกอบด้วยหลายส่วน แต่ละส่วนมีผลต่อทั้งรูปลักษณ์และการปกป้องผลงาน
1. ตัวกรอบ
ตัวกรอบอาจทำจากไม้ โลหะ หรือวัสดุสังเคราะห์ ทำหน้าที่ยึดส่วนประกอบทั้งหมดเข้าด้วยกัน และเป็นองค์ประกอบที่มองเห็นจากภายนอก
กรอบไม้ให้ความรู้สึกอบอุ่นและเข้ากับงานบนกระดาษได้หลายประเภท ส่วนกรอบโลหะมักให้เส้นที่บาง เรียบ และร่วมสมัย
กรอบไม่จำเป็นต้องโดดเด่นกว่าผลงาน ควรเลือกสี ความกว้าง และพื้นผิว ให้สนับสนุนอารมณ์ของภาพ โดยไม่แย่งความสนใจจากตัวงาน
2. กระจกหรือแผ่นอะคริลิก
กระจกหรืออะคริลิกทำหน้าที่เป็นชั้นป้องกันด้านหน้า ช่วยลดฝุ่น การสัมผัส และความเสียหายจากสิ่งของภายนอก
วัสดุด้านหน้ามีหลายประเภท เช่น:
- กระจกใสทั่วไป
- กระจกตัดแสงสะท้อน
- กระจกกรองรังสี UV
- กระจกเกรดสำหรับงานอนุรักษ์
- อะคริลิกใส
- อะคริลิกกรองรังสี UV
แต่ละประเภทมีราคา น้ำหนัก ความคมชัด และความสามารถในการป้องกันแตกต่างกัน จึงควรเลือกตามมูลค่า เทคนิค ขนาด และตำแหน่งติดตั้งของผลงาน
3. แผ่นรองภาพหรือเมาท์
แผ่นรองภาพ หรือที่ร้านกรอบมักเรียกว่าเมาท์ ทำหน้าที่สร้างพื้นที่ว่างรอบผลงาน และช่วยเว้นระยะระหว่างพื้นผิวงานกับกระจก
แผ่นรองยังช่วยให้ภาพขนาดเล็กมีน้ำหนักบนผนังมากขึ้น และทำให้องค์ประกอบไม่รู้สึกอึดอัด
ควรเลือกวัสดุที่ระบุว่าเป็น แผ่นรองปลอดกรด หรือวัสดุเกรดอนุรักษ์ โดยเฉพาะผลงานต้นฉบับที่ต้องการเก็บรักษาในระยะยาว
4. วัสดุยึดผลงาน
ผลงานต้องถูกยึดให้อยู่ในตำแหน่งโดยไม่เลื่อนหรือหล่นลงภายในกรอบ แต่การยึดไม่ควรสร้างความเสียหายถาวรต่อกระดาษ
สำหรับงานต้นฉบับ ควรหลีกเลี่ยง:
- กาวสองหน้าทั่วไป
- เทปใสสำหรับสำนักงาน
- กาวร้อน
- กาวยาง
- การติดกาวทั่วทั้งด้านหลัง
- การเย็บหรือเจาะตัวผลงาน
วิธีที่เหมาะสมกว่าคือการใช้บานพับกระดาษหรือวัสดุยึดที่สามารถถอดกลับได้ โดยช่างกรอบที่เข้าใจการติดตั้งงานศิลปะบนกระดาษ
5. แผ่นรองหลัง
แผ่นรองหลังอยู่ด้านหลังผลงาน ทำหน้าที่เพิ่มความแข็งแรง ป้องกันฝุ่น และช่วยลดการเปลี่ยนแปลงของสภาพแวดล้อมภายในกรอบ
ควรหลีกเลี่ยงกระดาษลังคุณภาพต่ำหรือวัสดุที่มีกลิ่นฉุน เพราะอาจมีกรดหรือสารที่ส่งผลต่อกระดาษในระยะยาว
6. วัสดุปิดด้านหลังกรอบ
ด้านหลังของกรอบควรปิดเรียบร้อยเพื่อลดฝุ่นและแมลงเข้าสู่ภายใน แต่ไม่ควรทำให้เกิดการอับชื้นจากการติดตั้งในตำแหน่งที่ไม่เหมาะสม
อุปกรณ์แขวนควรรับน้ำหนักของกรอบได้จริง และเหมาะกับประเภทผนังที่ติดตั้ง
ภาพวาดบนกระดาษควรสัมผัสกระจกหรือไม่
โดยทั่วไป พื้นผิวของผลงานบนกระดาษไม่ควรสัมผัสกระจกโดยตรง เพราะอาจเกิดปัญหาจากความชื้น การควบแน่น หรือแรงกด
หากกระดาษสัมผัสกระจก ความชื้นอาจทำให้ผลงานยึดติดกับพื้นผิวด้านหน้า โดยเฉพาะงานที่ใช้สี หมึก หรือวัสดุที่ไวต่อความชื้น
การเว้นระยะสามารถทำได้ด้วย:
- แผ่นรองภาพแบบมีช่องเปิด
- แถบเว้นระยะที่ซ่อนอยู่ภายในกรอบ
- กรอบลึกหรือ Shadow Box
- การติดตั้งแบบลอยโดยมีช่องว่างจากกระจก
ระยะที่เหมาะสมขึ้นอยู่กับความหนาของผลงาน เทคนิค และพื้นผิว งานพาสเทลหรือเทคนิคผสมอาจต้องการพื้นที่มากกว่างานวาดเส้นเรียบ
กรอบแบบมีแผ่นรองภาพเหมาะกับงานประเภทใด
กรอบแบบมีแผ่นรองเป็นรูปแบบที่ใช้บ่อยกับสีน้ำ ภาพวาดเส้น ภาพพิมพ์ และงานหมึกบนกระดาษ
แผ่นรองช่วยสร้างเส้นแบ่งระหว่างผลงานกับกรอบ และทำให้ภาพไม่รู้สึกถูกบีบ
ข้อดีของกรอบแบบมีแผ่นรอง
- ช่วยเว้นระยะจากกระจก
- เพิ่มพื้นที่ว่างรอบผลงาน
- ช่วยให้ภาพขนาดเล็กดูสมดุลบนผนัง
- ซ่อนขอบกระดาษที่ไม่ต้องการแสดง
- ปรับสัดส่วนรวมของกรอบให้เหมาะกับพื้นที่
- เลือกสีให้เชื่อมกับกระดาษและผลงานได้
ควรเลือกแผ่นรองสีอะไร
สีขาวนวล สีงาช้าง สีเทาอ่อน และสีธรรมชาติเป็นตัวเลือกที่ใช้ได้ง่าย เพราะไม่แย่งความสนใจจากงาน
ควรหลีกเลี่ยงการเลือกสีจากองค์ประกอบเล็ก ๆ ในภาพเพียงอย่างเดียว เพราะแผ่นรองมีพื้นที่มากและอาจทำให้สีดังกล่าวเด่นเกินไป
ให้สังเกตสีของกระดาษต้นฉบับด้วย หากกระดาษเป็นสีครีม การใช้แผ่นรองสีขาวสว่างมากอาจทำให้กระดาษดูเหลืองกว่าความเป็นจริง
แผ่นรองควรกว้างเท่าไร
ไม่มีขนาดตายตัว ความกว้างขึ้นอยู่กับขนาดผลงาน กรอบ และพื้นที่ติดตั้ง
งานขนาดเล็กอาจใช้แผ่นรองกว้างเพื่อให้ภาพมีพื้นที่หายใจ ขณะที่งานขนาดใหญ่อาจใช้ขอบที่แคบลงเพื่อควบคุมขนาดรวมของกรอบ
บางครั้งด้านล่างของแผ่นรองอาจกว้างกว่าด้านอื่นเล็กน้อย เพื่อปรับน้ำหนักทางสายตาให้ภาพดูสมดุลเมื่อแขวน
การใส่กรอบแบบลอยคืออะไร
การใส่กรอบแบบลอย หรือ Float Mount คือการแสดงขอบกระดาษของผลงานทั้งหมด แทนการใช้แผ่นรองปิดทับขอบบางส่วน
รูปแบบนี้เหมาะกับงานที่ขอบกระดาษมีความสำคัญ เช่น:
- กระดาษทำมือ
- ขอบกระดาษฉีกตามธรรมชาติ
- รอยสีหรือรอยพู่กันที่ต่อเนื่องไปถึงขอบ
- ลายเซ็นหรือข้อมูลที่อยู่ใกล้ขอบ
- งานที่ต้องการแสดงลักษณะของวัตถุจริง
ข้อดีของการติดตั้งแบบลอย
- มองเห็นขอบกระดาษครบทุกด้าน
- เน้นความเป็นวัตถุชิ้นเดียวของงานต้นฉบับ
- สร้างเงาบาง ๆ รอบกระดาษ
- เหมาะกับการนำเสนอแบบร่วมสมัย
ข้อควรระวังของกรอบลอย
การติดตั้งต้องใช้วัสดุยึดที่มั่นคงและสามารถถอดกลับได้ ไม่ควรติดกาวทั่วด้านหลังเพื่อให้กระดาษแนบกับแผ่นรอง
ควรมีระยะห่างจากกระจก และต้องตรวจว่ากระดาษสามารถขยายหรือหดตัวเล็กน้อย ตามการเปลี่ยนแปลงของความชื้นได้
ควรใช้กระจกแบบไหน
การเลือกกระจกขึ้นอยู่กับตำแหน่งติดตั้ง งบประมาณ มูลค่าผลงาน ความต้องการด้านการมองเห็น และความเสี่ยงจากแสง
กระจกใสทั่วไป
เป็นตัวเลือกพื้นฐาน ราคาเข้าถึงง่าย และให้ความคมชัดดี แต่มีแสงสะท้อนและไม่ได้ให้การป้องกันรังสี UV ในระดับสูง
เหมาะกับงานทั่วไปที่ติดตั้งในพื้นที่ไม่มีแสงแดดโดยตรง และผู้ครอบครองยอมรับแสงสะท้อนได้
กระจกตัดแสงสะท้อน
ช่วยลดเงาสะท้อนจากหน้าต่างและโคมไฟ ทำให้มองเห็นผลงานได้ง่ายขึ้น
กระจกตัดแสงสะท้อนมีหลายระดับ บางชนิดอาจทำให้ภาพดูนุ่มหรือสีเปลี่ยนเล็กน้อย จึงควรดูตัวอย่างจริงก่อนเลือก
กระจกกรองรังสี UV
ช่วยลดปริมาณรังสี UV ที่ผ่านเข้าสู่ผลงาน เหมาะกับงานสีน้ำ งานวาดเส้น ภาพพิมพ์ และผลงานที่ไวต่อแสง
อย่างไรก็ตาม กระจกกรอง UV ไม่ได้หมายความว่าสามารถแขวนภาพกลางแดดได้ ยังควรหลีกเลี่ยงแสงแดดโดยตรงและแสงที่รุนแรงต่อเนื่อง
กระจกเกรดอนุรักษ์หรือกระจกคุณภาพสูง
กระจกบางประเภทให้ทั้งการกรองรังสี UV และลดแสงสะท้อน ทำให้มองเห็นพื้นผิวงานได้ใกล้เคียงการไม่มีกระจก
เหมาะกับผลงานสำคัญ งานที่ต้องการแสดงรายละเอียดชัดเจน หรือพื้นที่ที่มีแสงสะท้อนมาก แต่มีราคาสูงกว่ากระจกทั่วไป
อะคริลิกเหมาะกับกรณีใด
อะคริลิกมีน้ำหนักเบาและไม่แตกเป็นเศษแหลมเหมือนกระจก จึงเหมาะกับกรอบขนาดใหญ่ ห้องเด็ก พื้นที่สาธารณะ หรือการขนส่งที่ต้องการลดความเสี่ยงจากการแตก
ข้อควรพิจารณาคืออะคริลิกเกิดรอยขีดข่วนได้ง่ายกว่า และอาจเกิดไฟฟ้าสถิต จึงต้องระวังเป็นพิเศษกับผงถ่านและพาสเทล
งานสีน้ำควรใส่กรอบแบบไหน
สีน้ำบนกระดาษควรได้รับการป้องกันจากแสง ความชื้น ฝุ่น และการสัมผัสโดยตรง
รูปแบบที่ใช้ได้ดีคือ:
- กรอบไม้หรือโลหะที่ไม่หนาเกินไป
- แผ่นรองภาพปลอดกรด
- กระจกหรืออะคริลิกกรองรังสี UV
- การเว้นระยะระหว่างภาพกับกระจก
- แผ่นรองหลังคุณภาพเหมาะกับงานศิลปะ
- วัสดุยึดที่สามารถถอดกลับได้
ควรหลีกเลี่ยงการแขวนสีน้ำในตำแหน่งที่ได้รับแดดโดยตรง ใกล้ห้องน้ำ ห้องครัว เครื่องทำความชื้น หรือช่องลมเครื่องปรับอากาศ
งานหมึก ดินสอ และถ่านควรใส่กรอบอย่างไร
งานหมึกและดินสอสามารถใช้กรอบแบบมีแผ่นรองหรือแบบลอยได้ ขึ้นอยู่กับลักษณะขอบกระดาษและองค์ประกอบของผลงาน
สำหรับงานถ่านหรือวัสดุที่มีผง ควรระวังไฟฟ้าสถิตจากอะคริลิก และไม่ควรให้พื้นผิวสัมผัสกระจก
ไม่ควรฉีดสารเคลือบหรือ Fixative เพิ่มเองโดยไม่ทราบแนวทางของศิลปิน เพราะอาจทำให้โทนสี พื้นผิว หรือความเข้มของงานเปลี่ยนไป
งานพาสเทลควรใส่กรอบแบบไหน
พาสเทลมีผงสีที่สามารถหลุดจากพื้นผิวได้ การใส่กรอบจึงต้องให้ความสำคัญกับระยะห่าง และไม่ให้กระจกหรือแผ่นรองสัมผัสส่วนที่มีสี
อาจใช้แถบเว้นระยะหรือกรอบที่มีความลึกเพิ่มขึ้น เพื่อให้ผงสีที่หลุดเล็กน้อยไม่ไปติดอยู่บนแผ่นรองด้านหน้า
สำหรับงานพาสเทลที่มีมูลค่าหรือมีพื้นผิวละเอียด ควรใช้ร้านกรอบที่เคยทำงานประเภทนี้โดยเฉพาะ
งานเทคนิคผสมบนกระดาษต้องตรวจอะไรเพิ่มเติม
งานเทคนิคผสมอาจมีวัสดุหลายชนิด เช่น สีอะคริลิก หมึก กระดาษปะติด ด้าย ผ้า วัสดุนูน หรือชิ้นส่วนที่ยื่นออกจากพื้นผิว
ก่อนใส่กรอบควรตรวจ:
- ความหนาของผลงาน
- ส่วนที่ยื่นออกจากกระดาษ
- วัสดุที่อาจหลุดหรือเคลื่อนตัว
- ความไวต่อแรงกด
- ความไวต่อไฟฟ้าสถิต
- น้ำหนักรวมของผลงาน
งานประเภทนี้อาจต้องใช้กรอบลึกหรือ Shadow Box แทนกรอบเรียบทั่วไป
วัสดุปลอดกรดสำคัญอย่างไร
กระดาษรอง แผ่นเมาท์ เทป และวัสดุบางชนิดอาจมีความเป็นกรด เมื่อสัมผัสงานเป็นเวลานานอาจทำให้เกิดการเปลี่ยนสี คราบ หรือความเปราะ
คำที่ควรถามร้านกรอบ ได้แก่:
- วัสดุปลอดกรด
- กระดาษคุณภาพสำหรับงานอนุรักษ์
- แผ่นรองที่มีค่า pH เหมาะสม
- เทปยึดที่สามารถถอดกลับได้
- วัสดุที่ไม่ติดกาวถาวรกับตัวงาน
คำว่า “ปลอดกรด” อาจมีรายละเอียดและระดับคุณภาพแตกต่างกัน สำหรับผลงานสำคัญควรสอบถามชื่อวัสดุหรือเกรดที่ใช้ให้ชัดเจน
ควรติดผลงานลงบนแผ่นแข็งทั้งแผ่นหรือไม่
การติดกาวทั่วด้านหลังอาจทำให้กระดาษเรียบในระยะสั้น แต่เป็นวิธีที่ไม่เหมาะกับผลงานต้นฉบับที่ต้องการเก็บรักษา
กาวอาจเปลี่ยนสี แข็งตัว หรือทำให้ไม่สามารถถอดผลงานออกจากแผ่นรองได้ในอนาคต
ผลงานควรได้รับการติดตั้งด้วยวิธีที่สามารถย้อนกลับหรือถอดออกได้ โดยไม่ทำลายกระดาษเดิม
เลือกกรอบไม้หรือกรอบโลหะดี
กรอบไม้
กรอบไม้ให้ความรู้สึกอบอุ่น เป็นธรรมชาติ และสามารถเลือกได้หลายสีและพื้นผิว
เหมาะกับสีน้ำ งานวาดเส้น งานหมึก และผลงานที่ต้องการบรรยากาศเรียบสงบ
กรอบไม้สีอ่อนช่วยให้ภาพดูเบา ส่วนไม้สีเข้มสร้างเส้นขอบที่ชัดเจนขึ้น
กรอบโลหะ
กรอบโลหะให้เส้นบาง เรียบ และร่วมสมัย เหมาะกับพื้นที่สมัยใหม่ สำนักงาน หรือผลงานที่ต้องการให้กรอบมีบทบาทน้อย
ข้อดีคือรูปทรงค่อนข้างตรงและมีน้ำหนักไม่มากเมื่อเทียบกับกรอบไม้บางประเภท
เลือกจากผลงาน ไม่ใช่เลือกจากห้องเพียงอย่างเดียว
แม้กรอบควรสัมพันธ์กับพื้นที่ แต่ควรเริ่มจากตัวผลงานก่อน เพราะกรอบอาจเปลี่ยนบรรยากาศและการรับรู้สีของภาพ
กรอบที่เหมาะกับเฟอร์นิเจอร์แต่ไม่เหมาะกับงาน อาจทำให้ผลงานเสียบุคลิกหรือดูเหมือนของตกแต่งทั่วไปมากเกินไป
กรอบควรมีสีเดียวกับเฟอร์นิเจอร์หรือไม่
ไม่จำเป็นต้องใช้สีเดียวกันทั้งหมด กรอบสามารถเชื่อมโยงกับวัสดุภายในห้องบางส่วน หรือสร้างความแตกต่างอย่างตั้งใจได้
ตัวอย่างเช่น:
- กรอบไม้ธรรมชาติในห้องที่มีเฟอร์นิเจอร์ไม้
- กรอบดำบางในห้องโทนสว่าง
- กรอบสีอ่อนสำหรับงานที่มีพื้นที่ว่างมาก
- กรอบสีเข้มเพื่อกำหนดขอบเขตของภาพอย่างชัดเจน
ควรดูตัวอย่างกรอบวางข้างผลงานจริงก่อนตัดสินใจ เพราะสีบนหน้าจออาจแตกต่างจากวัสดุจริง
กรอบสำเร็จรูปใช้กับงานต้นฉบับได้หรือไม่
กรอบสำเร็จรูปสามารถใช้ได้กับงานบางประเภท โดยเฉพาะเมื่อขนาดผลงานเป็นมาตรฐาน แต่ต้องตรวจคุณภาพของวัสดุภายใน
กรอบสำเร็จรูปจำนวนมากใช้กระดาษรองหรือแผ่นหลังทั่วไป ซึ่งอาจไม่เหมาะกับการเก็บงานต้นฉบับระยะยาว
ก่อนใช้กรอบสำเร็จรูปควรตรวจ
- ขนาดช่องเปิดพอดีกับผลงานหรือไม่
- มีพื้นที่ระหว่างงานกับกระจกหรือไม่
- แผ่นรองเป็นวัสดุปลอดกรดหรือไม่
- แผ่นหลังมีกลิ่นหรือความเป็นกรดหรือไม่
- อุปกรณ์แขวนรับน้ำหนักได้หรือไม่
- สามารถเปลี่ยนวัสดุภายในเป็นเกรดที่เหมาะสมได้หรือไม่
อาจใช้ตัวกรอบสำเร็จรูป แต่เปลี่ยนแผ่นรอง วัสดุยึด และแผ่นหลังใหม่ เพื่อให้เหมาะกับงานต้นฉบับมากขึ้น
ใส่กรอบแล้วขนาดจะเพิ่มขึ้นเท่าไร
งานบนกระดาษอาจมีขนาดรวมใหญ่ขึ้นอย่างชัดเจนหลังใส่กรอบ เพราะต้องรวมแผ่นรอง ความกว้างกรอบ และระยะภายใน
ตัวอย่างเช่น:
- ขนาดผลงาน 30 × 40 เซนติเมตร
- แผ่นรองด้านละ 7 เซนติเมตร
- กรอบกว้างด้านละ 2 เซนติเมตร
ขนาดรวมอาจอยู่ประมาณ 48 × 58 เซนติเมตร หรือมากกว่านั้นตามรูปแบบการติดตั้ง
ก่อนซื้อหรือทำกรอบ ควรวัดผนังและทดลองขนาดรวมจริง อ่านเพิ่มเติมได้ในบทความ วิธีดูขนาดภาพวาดให้เหมาะกับผนัง
ควรแขวนภาพบนกระดาษไว้ตรงไหน
แม้ใช้กรอบและกระจกคุณภาพดี ตำแหน่งติดตั้งยังมีผลต่ออายุของผลงาน
ตำแหน่งที่ควรหลีกเลี่ยง
- ผนังที่ได้รับแสงแดดโดยตรง
- บริเวณใกล้หน้าต่างที่มีแดดรุนแรง
- ห้องน้ำหรือบริเวณที่มีไอน้ำ
- เหนือเตาและใกล้พื้นที่ทำอาหาร
- ใต้เครื่องปรับอากาศที่มีโอกาสเกิดน้ำหยด
- ผนังที่มีความชื้นหรือรอยน้ำ
- บริเวณที่อุณหภูมิเปลี่ยนแปลงรวดเร็ว
- จุดที่คนเดินชนหรือสัมผัสกรอบได้ง่าย
ตำแหน่งที่เหมาะสมกว่า
- ผนังภายในที่แห้งและอากาศไม่อับ
- พื้นที่มีแสงทางอ้อม
- จุดที่มีอุณหภูมิค่อนข้างคงที่
- ผนังที่สามารถรับน้ำหนักกรอบได้
- บริเวณที่สามารถตรวจสภาพผลงานได้เป็นระยะ
การดูแลกรอบในอากาศร้อนชื้น
สภาพอากาศร้อนชื้นอาจทำให้กระดาษดูดซับความชื้น เกิดการโก่งตัว เชื้อรา หรือคราบภายในกรอบได้
แนวทางดูแลเบื้องต้น
- รักษาการระบายอากาศภายในห้อง
- หลีกเลี่ยงการแขวนชิดผนังที่มีความชื้น
- ตรวจด้านหลังกรอบเป็นระยะ
- สังเกตคราบ จุดดำ กลิ่นอับ หรือกระดาษที่เริ่มเป็นคลื่น
- เช็ดเฉพาะด้านนอกกระจกด้วยวัสดุที่เหมาะสม
- ไม่ฉีดน้ำยาทำความสะอาดลงบนกรอบโดยตรง
- ไม่นำกรอบออกตากแดดเพื่อแก้ความชื้น
- ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญเมื่อพบเชื้อราหรือคราบภายใน
อ่านคำแนะนำเพิ่มเติมได้ในบทความ วิธีดูแลภาพวาดต้นฉบับในอากาศร้อนชื้น
วิธีทำความสะอาดกรอบและกระจก
ใช้ผ้าไมโครไฟเบอร์สะอาดเช็ดฝุ่นบนกรอบและกระจกอย่างเบามือ หากจำเป็นต้องใช้น้ำยาทำความสะอาด ควรฉีดลงบนผ้าก่อน ไม่ควรฉีดลงบนกระจกโดยตรง
น้ำยาอาจไหลเข้าไปตามขอบกรอบและสัมผัสผลงานหรือแผ่นรองภายในได้
สำหรับกรอบไม้หรือกรอบที่มีผิวพิเศษ ควรสอบถามวิธีทำความสะอาดจากร้านกรอบ เพราะสารเคมีบางชนิดอาจทำให้ผิวเคลือบเสียหาย
เมื่อใดควรเปลี่ยนกรอบใหม่
ไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนกรอบเพียงเพราะรูปแบบไม่ทันสมัย แต่ควรพิจารณาปรับปรุงเมื่อพบปัญหาที่ส่งผลต่อผลงาน
สัญญาณที่ควรตรวจโดยช่างกรอบ
- กระดาษมีสีเหลืองหรือเกิดคราบบริเวณขอบ
- แผ่นรองภาพเปลี่ยนสี
- มีความชื้นหรือฝ้าภายในกระจก
- มีแมลงหรือเศษฝุ่นภายใน
- กระดาษเลื่อนหรือหลุดจากตำแหน่ง
- เทปยึดเสื่อมสภาพ
- แผ่นหลังบวม มีเชื้อรา หรือมีกลิ่นอับ
- อุปกรณ์แขวนเริ่มหลวม
- กระจกแตกหรือมีรอยร้าว
หากพบความผิดปกติ ไม่ควรแกะผลงานออกเองในพื้นที่ที่มีฝุ่นหรือความชื้นสูง ควรนำไปตรวจโดยช่างกรอบที่มีประสบการณ์กับงานศิลปะ
คำถามที่ควรถามร้านกรอบ
- แผ่นรองภาพเป็นวัสดุปลอดกรดหรือไม่
- ใช้วัสดุอะไรยึดผลงาน
- วัสดุยึดสามารถถอดกลับได้หรือไม่
- ผลงานจะสัมผัสกระจกหรือไม่
- กระจกกรองรังสี UV ได้หรือไม่
- ขนาดรวมกรอบเท่าไร
- น้ำหนักรวมหลังใส่กรอบเท่าไร
- แผ่นรองหลังใช้วัสดุอะไร
- เหมาะกับเทคนิคของผลงานหรือไม่
- สามารถเปิดกรอบและนำผลงานออกในอนาคตได้หรือไม่
- อุปกรณ์แขวนเหมาะกับน้ำหนักและประเภทผนังหรือไม่
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยในการใส่กรอบภาพบนกระดาษ
ให้ผลงานสัมผัสกระจกโดยตรง
เพิ่มความเสี่ยงจากความชื้น การควบแน่น และการยึดติดกับพื้นผิวด้านหน้า
ใช้กาวหรือเทปสำนักงาน
กาวอาจเสื่อมสภาพ เปลี่ยนสี และสร้างคราบที่ไม่สามารถนำออกได้ง่าย
เลือกแผ่นรองจากสีเพียงอย่างเดียว
แผ่นรองที่สวยแต่มีวัสดุไม่เหมาะสมอาจส่งผลต่อผลงานในระยะยาว
ติดกาวเต็มแผ่นเพื่อให้กระดาษเรียบ
อาจทำให้ถอดผลงานไม่ได้ และกระดาษไม่สามารถตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงของความชื้นได้ตามธรรมชาติ
เลือกกระจกโดยไม่ดูตำแหน่งติดตั้ง
ห้องที่มีหน้าต่างตรงข้ามผลงานอาจเกิดแสงสะท้อนจนมองภาพไม่ชัด แม้กรอบจะสวยงาม
แขวนในตำแหน่งชื้นหรือโดนแดด
วัสดุกรอบที่ดีไม่สามารถชดเชยสภาพแวดล้อมที่ไม่เหมาะสมได้ทั้งหมด
ไม่คิดขนาดรวมหลังใส่กรอบ
งานขนาดเล็กอาจกลายเป็นกรอบขนาดกลางหรือใหญ่ เมื่อเพิ่มแผ่นรองและขอบกรอบ
รายการตรวจสอบก่อนสั่งทำกรอบ
- ระบุเทคนิคและวัสดุของผลงาน
- วัดขนาดตัวงานอย่างถูกต้อง
- ตัดสินใจว่าต้องการแสดงขอบกระดาษหรือไม่
- เลือกแบบมีแผ่นรองหรือแบบลอย
- เลือกแผ่นรองและแผ่นหลังที่เหมาะกับงานศิลปะ
- เลือกกระจกหรืออะคริลิกตามตำแหน่งติดตั้ง
- ยืนยันว่าผลงานไม่สัมผัสกระจก
- ตรวจวิธียึดผลงานว่าไม่ถาวรเกินไป
- ขอขนาดและน้ำหนักรวมหลังใส่กรอบ
- ตรวจประเภทผนังและอุปกรณ์แขวน
- ถ่ายภาพผลงานก่อนส่งให้ร้านกรอบ
- เก็บรายละเอียดวัสดุที่ใช้ไว้กับเอกสารผลงาน
กรอบที่ดีควรสนับสนุนทั้งผลงานและการเก็บรักษา
การเลือกกรอบภาพวาดบนกระดาษไม่ควรพิจารณาเฉพาะสีและรูปทรงภายนอก แต่ควรมองถึงวัสดุภายใน วิธีติดตั้ง ระยะห่างจากกระจก และสภาพแวดล้อมของพื้นที่ที่จะนำไปแขวน
กรอบที่เหมาะสมควรทำให้ผู้ชมมองเห็นผลงานได้ชัดเจน โดยไม่ทำให้ตัวกรอบกลายเป็นจุดเด่นเหนือภาพ และไม่สร้างความเสียหายที่ย้อนกลับไม่ได้
สำหรับผลงานต้นฉบับที่มีคุณค่าทางความรู้สึกหรือมีแผนเก็บรักษาระยะยาว ควรใช้ช่างกรอบที่เข้าใจงานศิลปะบนกระดาษ และสามารถอธิบายวัสดุทุกชั้นภายในกรอบได้
ก่อนตัดสินใจเลือกผลงาน สามารถอ่านบทความ ภาพวาดต้นฉบับคืออะไร ต่างจากภาพพิมพ์อย่างไร และ วิธีเลือกซื้อภาพวาดชิ้นแรกสำหรับบ้าน เพื่อทำความเข้าใจวัสดุ ขนาด และข้อมูลที่ควรตรวจสอบเพิ่มเติม
คำถามที่พบบ่อย
ภาพสีน้ำจำเป็นต้องใส่กระจกหรือไม่
โดยทั่วไปควรมีชั้นป้องกันด้านหน้า เช่น กระจกหรืออะคริลิก เพื่อป้องกันฝุ่น การสัมผัส และความชื้น แต่ตัวผลงานไม่ควรสัมผัสกระจกโดยตรง
กระจกกรอง UV ป้องกันสีซีดได้ทั้งหมดหรือไม่
ไม่ทั้งหมด กระจกกรอง UV ช่วยลดรังสีบางส่วน แต่ยังควรหลีกเลี่ยงแสงแดดโดยตรง และแสงที่รุนแรงต่อเนื่อง
กรอบลอยทำให้กระดาษเสียหรือไม่
ไม่จำเป็น หากใช้วิธีติดตั้งและวัสดุยึดที่เหมาะสม แต่ไม่ควรติดกาวเต็มด้านหลังเพื่อให้กระดาษลอยอยู่บนแผ่นรอง
สามารถใช้กรอบสำเร็จรูปได้หรือไม่
ใช้ได้ แต่ควรตรวจวัสดุภายในและเปลี่ยนแผ่นรอง แผ่นหลัง หรือวัสดุยึดให้เหมาะกับงานต้นฉบับ
ควรเลือกกรอบไม้สีอะไร
เลือกให้สัมพันธ์กับโทนกระดาษ อารมณ์ของภาพ และพื้นที่ติดตั้ง สีธรรมชาติ สีดำ สีขาว และสีไม้เข้มเป็นตัวเลือกที่ใช้ได้ง่าย แต่ควรทดลองวางตัวอย่างข้างผลงานจริง
ใส่กรอบแล้วกระดาษยังเป็นคลื่นได้หรือไม่
เป็นไปได้ เพราะกระดาษสามารถตอบสนองต่อความชื้น ไม่ควรแก้ด้วยการติดกาวทั่วด้านหลัง ควรตรวจสภาพแวดล้อมและวิธีติดตั้งก่อน
กรอบงานบนกระดาษควรเปลี่ยนทุกกี่ปี
ไม่มีระยะเวลาตายตัว ควรตรวจตามสภาพ หากแผ่นรองยังดี ไม่มีความชื้น ฝุ่น เชื้อรา หรือวัสดุยึดเสื่อม ก็ไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนเพียงเพราะเวลาผ่านไป
ควรใส่กรอบก่อนหรือเลือกผนังก่อน
ควรทราบพื้นที่ติดตั้งโดยประมาณก่อน เพราะแผ่นรองและกรอบสามารถทำให้ขนาดรวมเพิ่มขึ้นมาก และมีผลต่อน้ำหนักของงาน
เลือกชมผลงานบนกระดาษต้นฉบับ
เลือกชมภาพวาดและงานบนกระดาษที่สร้างขึ้นจริง พร้อมข้อมูลขนาด เทคนิค วัสดุ และรายละเอียดของแต่ละผลงานได้ที่ KRASAE ART
COLLECTING GUIDE
COLLECTING GUIDE
COLLECTING GUIDE